Sparen voor een aanvullend pensioen

Als u een pensioengat heeft (zie de uitleg hieronder) kunt u sparen voor een aanvullend pensioen. Dat kan sinds 1 januari 2008 via banksparen, daarvoor was dat alleen mogelijk via een lijfrente. Het banksparen voor pensioenaanvulling (pensioensparen) verloopt via een geblokkeerde rekening bij de bank of verzekeraar. Als u een pensioengat heeft dan zijn de bedragen die je op de bankspaarrekening spaart voor de aanvulling op je pensioen vrijgesteld van vermogensrendementsheffing (1,2%).

Net zoals bij een lijfrente bestaat het banksparen voor een aanvullend pensioen uit 2 fasen, de opbouwfase en de uitkeringsfase. Gedurende de opbouwfase bouwt u een spaarsaldo op voor een aanvullende pensioenuitkering later. De spaargelden die u inlegt zijn fiscaal aftrekbaar. U spaart door een langere tijd maandelijks een bedrag te storten of door een groot bedrag (koopsom) in één keer te storten.

Als de termijn van de opbouwfase is verstreken valt het opgebouwde kapitaal vrij. Uw geld wordt gestort op een bankspaarrekening (niet noodzakelijkerwijs bij dezelfde bank of verzekeraar bij wie u het saldo heeft opgebouwd) en u ontvangt naar uw keuze levenslang of gedurende een aantal jaren periodiek een aanvullende pensioenuitkering. De aanvulling die u ontvangt is fiscaal belast.

De terminologie die voor pensioensparen wordt gebruikt is nog wel eens verwarrend. De term lijfrente wordt zowel gebruikt voor lijfrenteverzekeringen (levensverzekering) als voor banksparen. Tijdens de opbouwfase wordt vaak gesproken over een ‘uitgestelde lijfrente’, het opgebouwde kapitaal wordt nog wel eens ‘lijfrente kapitaal genoemd’ en de uitkering wordt ook wel een ‘direct ingaande lijfrente’ genoemd. De aanvullende pensioenrekeningen die u op Rente.nl vindt zijn alle bankspaarrekeningen. Wij vergelijken geen lijfrenteverzekeringen.

Pensioen

Pensioen is een periodieke en gelijkmatige uitkering ter vervanging van, of in aanvulling op, inkomen uit arbeid die ingaat wegens het bereiken van een bepaalde leeftijd, het overlijden of arbeidsongeschiktheid.

Voorbeelden van pensioen zijn ouderdomspensioen, nabestaandenpensioen en invaliditeitspensioen.

Nederlandse Pensioenstelsel

In Nederland is, net als in de meeste Europese landen, het pensioenstelsel opgebouwd uit 3 pijlers:

• Basispensioen
• Pensioenrechten
• Vrijwillige inkomensvoorzieningen

Basispensioen - eerste pijler
Iedereen die in Nederland woont of heeft gewoond en 65 jaar of ouder is, heeft recht op een basispensioen van de overheid: de AOW (Algemene Ouderdomswet). De AOW is een verzekering waarvoor iedereen die in Nederland woont of werkt automatisch is verzekerd, ongeacht de nationaliteit. Ieder jaar dat u tussen uw 15e tot uw 65e verzekerd bent geweest bouwt u 2% AOW-pensioen op, zodat u in 50 jaar een volledig AOW-pensioen opbouwt.

Pensioenrechten - tweede pijler
Als gewoonlijk over ‘het pensioen’ wordt gesproken dan gaat het over de pensioenrechten die werknemers opbouwen in de jaren dat ze in loondienst zijn bij hun werkgever. Deze pensioenrechten vormt de tweede pijler in het pensioenstelsel. Dit (op de AOW) aanvullende pensioen is een secundaire arbeidsvoorwaarde waarvoor de premie door zowel de werknemer als de werkgever wordt betaald.

Vrijwillige inkomensvoorzieningen - derde pijler
De derde pijler bestaat uit de alle inkomensvoorzieningen die mensen zelf vrijwillig als aanvullend pensioen treffen. Daarbij kunt u denken aan kapitaal dat middels banksparen of een lijfrenteverzekering wordt opgebouwd en in de vorm van een periodieke lijfrente wordt uitgekeerd.

Pensioeninkomen

Als gangbare norm voor een redelijk pensioeninkomen wordt tegenwoordig meestal 70% van het gemiddeld verdiende bruto salaris aangehouden. Het pensioeninkomen is de bruto AOW uitkering en het aanvullend pensioen bestaande uit uitkeringen van pensioenfondsen en lijfrente-uitkeringen. Omdat de belastingtarieven voor personen vanaf 65 jaar lager zijn dan voor personen jonger dan 65 jaar wordt niet uitgegaan van een pensioeninkomen van 100% als norm voor het pensioeninkomen maar van 70%.

Pensioengat / Pensioentekort

Als de som van het werkgeverspensioen en en de AOW-uitkering lager is dan 70% van het huidige salaris wordt er gesproken over een pensioentekort, ook wel pensioengat genoemd. Als er sprake is van een pensioengat dan kan belastingvrij vermogen worden opgebouwd voor het pensioen. Voor de vaststelling van het pensioentekort en de hoogte van hiervan wordt in de belastingaangifte gekeken naar het gebrek aan pensioenopbouw in het jaar zelf (de jaarruimte) én in de voorgaande zeven jaren (de reserveringsruimte). Jaarlijks kan tot aan het berekende pensioentekort belastingvrij worden gespaard. Het maakt daarbij niet uit of het pensioen wordt aangevuld middels banksparen of via een lijfrenteverzekering. De fiscale mogelijkheden zijn voor beide type producten hetzelfde.

De kans op een pensioengat is groot als:

• Het pensioen is gebaseerd op middelloon en niet op eindloon
• De werknemer na zijn of haar 25e is begonnen met werken
• De werknemer vaak van werkgever veranderd
• De werknemer is gescheiden

Betaalbaarheid pensioen

De huidige pensioenleeftijd is 65 jaar. Om ook bij de toenemende vergrijzing de pensioenen betaalbaar te houden gaat de pensioenleeftijd in de toekomst waarschijnlijk omhoog. De huidige wetsvoorstellen gaan uit van een verhoging van de pensioenleeftijd naar 66 jaar in 2020. Verwacht wordt dat de pensioenleeftijd in 2025 verder omhoog gat naar 67 jaar.

Hoewel de gemiddelde dekkingsgraad (de waarde van de belegging ten opzichte van de verplichtingen) van de Nederlandse pensioenfondsen onder druk staat is het Nederlandse pensioenstelsel nog zeer solide. In 2011 is het Nederlandse pensioenstelsel door Mercer (HR consultancy bedrijf) als het beste ter wereld beoordeeld.

Online pensioenregister - hoeveel pensioen heb ik opgebouwd?

Het achterhalen van opgebouwde pensioengelden kon in het verleden ingewikkeld zijn doordat pensioenfondsen waar ooit pensioen is opgebouwd door fusie, overnames en naamsveranderingen onvindbaar bleken. Hoewel via De Nederlandse Bank en initiatieven als de Helpdesk Vergeten Pensioenen van de Vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen pensioenen vaak nog wel te achterhalen waren is het probleem van de vergeten pensioenen in 2011 definitief opgelost met de oprichting van De Stichting Pensioenregister. Dit is een initiatief van de gezamenlijke Nederlandse pensioenfondsen, de pensioenverzekeraars en de Sociale Verzekeringsbank (SVB). Deze stichting heeft de website www.mijnpensioenoverzicht.nl in het leven geroepen waarop de opgebouwde AOW- en pensioengelden berekend kunnen worden. Het opgebouwde pensioen is per pensioenfonds en pensioenverzekeraar inzichtelijk evenals een overzicht van de gelden die in geval van overlijden de nabestaanden toekomen. Het pensioen dat in de derde pijler wordt opgebouwd, bijvoorbeeld het aanvullende pensioen dat bij de bank via banksparen wordt opgebouwd, staat veelal niet vermeld in dit pensioenregister.